Մոնաշի համալսարանի հետազոտողները պարզել են, որ տարիքի հետ մկանային զանգվածի և ուժի պահպանման գործում կարևոր դեր է խաղում կմախքային մկաններում առկա NOX4 սպիտակուցը: Աշխատանքը հրապարակվել է «bioRxiv» նախատպումների հարթակում:
Գիտնականներն այս սպիտակուցը դիտարկում են որպես առանցքային տարրերից մեկը, որը կապում է ֆիզիկական ակտիվությունը կենսաբանական ծերացման (տարիքի հետ օրգանների և հյուսվածքների ֆունկցիաների աստիճանական վատթարացման) գործընթացների դանդաղեցման հետ:
Ֆիզիկական ակտիվությունը համարվում է օրգանիզմի տարիքային փոփոխությունները դանդաղեցնելու ամենաարդյունավետ միջոցներից մեկը: Սակայն տարիների ընթացքում նվազում է ոչ միայն շարժունակությունը, այլև NOX4 սպիտակուցի բնական ակտիվությունը: Հետազոտողների կարծիքով՝ սա կարող է մասամբ բացատրել, թե ինչու է տարեց օրգանիզմի համար ավելի դժվար լինում ֆիզիկական ծանրաբեռնվածությունից ստանալ նույն օգուտները, ինչ երիտասարդության տարիներին: Փորձերը ցույց են տվել, որ NOX4-ի ցածր մակարդակը կապված է մկանային զանգվածի կորստի, ուժի անկման և տարիքային տկարության զարգացման հետ: Եվ հակառակը՝ դրա մակարդակի վերականգնումն ուղեկցվել է նյութափոխանակության բարելավմամբ, մկանային զանգվածի ավելացմամբ և մկանների ուժեղացմամբ:
Մոնաշի Կենսաբժշկական ինստիտուտի հետազոտական խմբի ղեկավար, պրոֆեսոր Թոնի Թիգանիսի խոսքով՝ ստացված տվյալները հուշում են, որ հնարավոր է գտնել այլընտրանքային տարբերակներ՝ ակտիվացնելու այն նույն գործընթացները, որոնք մկաններում գործարկվում են ֆիզիկական ծանրաբեռնվածության ժամանակ: Եթե հաջողվի վերարտադրել այդ մեխանիզմները, դա կօգնի տարեց մարդկանց ավելի երկար պահպանել ուժը, շարժունակությունը և ընդհանուր առողջությունը:
Հետազոտողները ենթադրում են, որ NOX4-ը մկանային հյուսվածքում գործում է որպես յուրօրինակ ազդանշան, որը գործարկում է թթվածին պարունակող մոլեկուլների արտադրությունը: Դրանք օգնում են բջիջներին հարմարվել ծանրաբեռնվածությանը, բարձրացնում են էներգիայի արտադրության արդյունավետությունը, նվազեցնում վնասվածքներն ու պահպանում հյուսվածքների բնականոն գործունեությունը:
Քիչ անց այս նույն խումբը ցույց էր տվել, որ NOX4-ը միջնորդի դեր է խաղում ֆիզիկական ակտիվության նկատմամբ մկանների հարմարվողականության հարցում: Այժմ գիտնականներն ուսումնասիրում են, թե ներբջջային հատկապես որ ազդանշանային ուղիներն են ակտիվանում այս սպիտակուցի շնորհիվ, որպեսզի փորձեն դրանք վերարտադրել արհեստականորեն:
Ուսումնասիրության ուղղություններից մեկը խաչածաղկավոր բանջարեղենի (ինչպիսիք են բրոկոլին, սպիտակագլուխ և բրյուսելյան կաղամբը) մեջ առկա բնական միացությունների հետազոտումն է: Դրանք պոտենցիալ կերպով կարող են ազդել այս կենսաբանական մեխանիզմի վրա և ծերացման գործընթացում մասամբ նմանակել ֆիզիկական վարժությունների ազդեցությունը:
Միևնույն ժամանակ, հետազոտողներն ընդգծում են, որ խոսքը ֆիզիկական ակտիվությունը դեղերով կամ դիետայով փոխարինելու մասին չէ: Ընթացիկ փուլում սա ընդամենը հեռանկարային ուղղություն է, որը հնարավոր է ապագայում լրացնի տարեց տարիքում առողջության պահպանման գոյություն ունեցող մեթոդները:






