Կանաձավայի համալսարանի հետազոտողները մկների մոդելի վրա բացահայտել են դոֆամինից կախված նյարդային մեխանիզմներ, որոնք կարգավորում են մոտիվացիան վարքագծային կախվածության ժամանակ: Աշխատությունը հրապարակվել է Neuropsychopharmacology ամսագրում և օգնում է ավելի լավ հասկանալ, թե ինչպես են ձևավորվում հոգեկան և վարքագծային խանգարումների հետ կապված մոտիվացիայի ախտաբանական ձևերը:

Գիտնականներն ուսումնասիրել են մկների վարքագիծը «վազքի անիվով» փորձի միջոցով, որը հանդես է եկել որպես բնական պարգև: Վազելու հնարավորություն ստանալու համար կենդանիները պետք է գործողություն կատարեին՝ քթով սեղմեին անցքը: Նման գործողությունների քանակն արտացոլել է «պարգևի փնտրտուքը», իսկ վազքի ժամանակը՝ «պարգևի սպառումը»:

Արդյունքները ցույց են տվել, որ դոֆամինը և դրա D1 ու D2 ընկալիչները ուղեղի այն հատվածում, որը կոչվում է մեդիալ հարակից կորիզ, առանցքային դեր են խաղում մոտիվացիայի մեկնարկի հարցում: Ընդ որում, D1 ընկալիչները հատկապես կարևոր են ինչպես պարգևին ձգտելու, այնպես էլ այն «ստանալու» համար:

Ուղեղի ակտիվության գրանցման միջոցով գիտնականները պարզել են, որ նյարդային բջիջների ակտիվությունը նվազել է մինչև «պարգևի փնտրտուքի» մեկնարկը և բարձրացել դրա ստացումից հետո: Միաժամանակ դոֆամինի մակարդակն աճել է թե՛ գործողությունը սկսելուց առաջ, թե՛ արդյունքին հասնելուց հետո, ինչը մատնանշում է մոտիվացիոն ազդանշանի երկփուլ լինելը:

Դեղաբանական փորձերը հաստատել են, որ D1 ընկալիչների արգելափակումը վերացնում է ուղեղի ակտիվության նվազումը վարքագծի մեկնարկից առաջ՝ փաստացի խաթարելով մոտիվացիայի «մեկնարկի» մեխանիզմը:

Հետազոտության հեղինակները եզրակացնում են, որ դոֆամինային համակարգը D1 և D2 ընկալիչների միջոցով ձևավորում է մոտիվացիոն վարքագծի հիմնական շղթան: Ստացված տվյալները կարող են կարևոր լինել ոչ միայն կախվածությունների, այլև մոտիվացիայի խաթարման հետ կապված խանգարումների հասկանալու համար, ներառյալ դեպրեսիան և վարքագծային կախվածությունները: