Բուսական սննդի նիտրատների ավելի մեծ սպառումը կապված է դեմենցիայի ավելի ցածր հաճախականության, իսկ կենդանական մթերքների և ծորակի ջրի նիտրատներինը՝ ավելի բարձր հաճախականության հետ։ Այս օրինաչափությունը բացահայտել է միջազգային հետազոտական խումբը՝ Էդիթ Քոուենի համալսարանի գիտնականների մասնակցությամբ։ Աշխատանքը հրապարակվել է Alzheimer's & Dementia ամսագրում։

Հետազոտողներն օգտագործել են Դանիայի 54 804 բնակիչների տվյալները, որոնք նախագծում ընդգրկվելու պահին 50-64 տարեկան էին։ Այդ ժամանակ նրանց մոտ դեմենցիա չի եղել։ Հետագա դիտարկման ժամանակահատվածը հասել է մոտ 27 տարվա, իսկ միջին տևողությունը կազմել է 24 տարի։

Նիտրատների և նիտրիտների սպառումը գնահատել են սննդային հարցաթերթիկների և մթերքների բաղադրության տվյալների շտեմարանների հիման վրա։ Ծորակի ջրի դեպքում հաշվի են առել մասնակիցների բնակության հասցեների պատմությունն ու ջրի որակի մշտադիտարկման տվյալները։ Դիտարկման ընթացքում գրանցվել է դեմենցիայի 4 750 դեպք։

Բուսական ծագման նիտրատների ամենաբարձր սպառում ունեցող խմբի մարդկանց մոտ ռիսկի հարաբերական ցուցանիշը 10 տոկոսով ավելի ցածր է եղել, քան ամենացածր սպառում ունեցող խմբի մասնակիցների մոտ։ Սպառման միջին քանակները կազմել են համապատասխանաբար օրական 77 և 22 միլիգրամ։ Կապը գծային չի եղել․ սպառման հետագա ավելացումը չի ուղեկցվել ռիսկի շարունակական նվազմամբ։

Կենդանական մթերքներից, մսամթերքի թույլատրված նիտրատային հավելումների օգտագործման և ջրի նիտրատների դեպքում կապի ուղղությունը հակառակն է եղել։ Հեղինակները ենթադրում են, որ նշանակություն ունի սննդային միջավայրը․ որոշ պայմաններ նպաստում են անոթների աշխատանքին մասնակցող ազոտի օքսիդի, իսկ մյուսները՝ N-նիտրոզամինների առաջացմանը։