Յուրաքանչյուր երկրորդ դեռահասը առաջին ծխախոտը ծխել է 11-13 տարեկանում։ Այսպիսի եզրակացության են եկել Սարատովի պետական բժշկական համալսարանի գիտնականները ավագ դասարանցիների վարքային առանձնահատկությունների ակնթարթային համալիր հետազոտության ընթացքում, որին մասնակցել է 15-17 տարեկան 1 300 մարդ։ Հետազոտության բաժիններից մեկը նվիրված էր ծխախոտ ծխելու տարածվածության բնութագրերին եւ հաճախակիությանը։
Ինչպես «ՌԻԱ Նովոստիին» պատմել է Սարատովի պետական բժշկական համալսարանի ընդհանուր հիգիենայի եւ էկոլոգիայի ամբիոնի պրոֆեսոր Յուլյա Ելիսեեւան, չնայած այն հանգամանքին, որ ծխել սկսելու տարիքը տարբեր է եղել, տղաները առաջին անգամ ծխախոտ ծխել փորձում են միջինը 10,9 (պլյուս/մինուս 1.3 տարի) տարեկանում, իսկ աղջիկները՝ 12,7 (պլյուս/մինուս 1.8 տարի):
Բացի այդ, ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ այս տարիքում ավագ դպրոցի աշակերտների 56 տոկոսը փորձել է ծխել:
«Ավագ դպրոցներում ծխախոտի ծխելու կանխարգելման վրա աշխատելը շատ ուշ է։ Տեղին է սկզբում խոսել այս մասին»,- նշել է պրոֆեսորը։
Ելիսեեւայի խոսքով՝ պետք է ուշադրություն դարձնել վաղ ծխելու անուղղակի պատճառներին։ Այս վնասակար սովորության ձեւավորման վրա էական ազդեցություն ունեն ընտանիքի ծխողները։ Ինչպես ցույց է տվել հետազոտությունը, դա ամենից հաճախ վերաբերում է հայրերին. որդիները նրանց օրինակին հետեւում են դեպքերի 39,7 տոկոսում, իսկ աղջիկները՝ 36,2%։
«Երեխաների եւ դեռահասների համար սովորական է մտերիմ մարդկանց կրկնօրինակելը, հատկապես հորը, եթե նա հեղինակավոր դիրք է զբաղեցնում ընտանիքում»,- ավելացրել է պրոֆեսորը։ Միաժամանակ նա հորդորել է ծնողներին երեխաներին սովորեցնել հրաժարվելու արվեստը։ «Երեխան չպետք է վախենա «ոչ» ասելուց, երբ առաջարկվում է առաջին ծխախոտը։ Նա պետք է կարողանա հիմնավորել իր մերժումը. օրինակ՝ «Ես չեմ ուզում ծխել ոչ այն պատճառով, որ ես մայրիկի տղա եմ, պարզապես չեմ ուզում դեղին ատամներ ունենալ»,- նշել է պրոֆեսորը։
Հորնի հարցաշարի օգտագործմամբ դեռահասների մոտ ծխելու վարքագծի ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ մեծամասնությանը բնորոշ է «աջակցության» տեսակը, որի դեպքում ծխախոտը դառնում է մի տեսակ փրկություն անհանգիստ իրավիճակներում՝ օգնելով նվազեցնել սթրեսի մակարդակը, հաղթահարել նյարդայնությունը եւ շփոթմունքը:
Երկրորդ ամենատարածված տեսակը «թուլանալն» է, որը թույլ է տալիս «հավելյալ հաճույք» ստանալ ծխախոտից։
Ֆագերստրեմի թեստի արդյունքները Սարատովի գիտնականներին թույլ են տվել պարզել, որ 15-17 տարեկան հետազոտված ծխող դեռահասների մեծամասնությունը թույլ կախվածություն ունի նիկոտինից։
«Միեւնույն ժամանակ, ոչ թե ավանդական, այլ էլեկտրոնային սիգարետներ ծխելը, որոնք գրավում են երիտասարդներին իրենց անուշաբույրությամբ եւ իբր անվտանգությամբ, ավելի տարածված է դառնում ավագ դպրոցի աշակերտների շրջանում: Սակայն էլեկտրոնային ծխախոտները պարունակում են բազմաթիվ վնասակար քիմիական նյութեր: Ինչպես ծխախոտի անալոգները, դրանք արտանետում են թունավոր նյութեր»,- ընդգծել է Ելիսեեւան։
Հետևեք NEWS.am Medicine-ին Facebook-ում և Twitter-ում
month
week
day