Դեղակայուն Candida auris վարակները շարունակում են տարածվել Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում

Ըստ կառավարական նոր զեկույցի, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների բուժհաստատություններում շարունակում է տարածվել դեղամիջոցների նկատմամբ խիստ կայուն սնկային հարուցիչը, որը կարող է կյանքի համար վտանգավոր վարակներ առաջացնել։

Candida auris (C. auris) անունով հայտնի սունկը հիմնականում սպառնում է թույլ իմունային համակարգ ունեցողներին, ինչպես նաև հիվանդանոցներում կամ խնամքի երկարատև հաստատություններում բուժում ստացող անձանց։ 2016 թվականին ԱՄՆ-ում առաջին անգամ հայտնաբերվելուց ի վեր՝ դեպքեր են գրանցվել նահանգների կեսից ավելիում։

ԱՄՆ Հիվանդությունների վերահսկման և կանխարգելման կենտրոնների (CDC) հավաքագրած տվյալները ցույց են տալիս, որ 2022-2024 թվականներին գրանցվել է C. auris-ի 13,507 դեպք, ընդ որում՝ վարակների թիվն ամեն տարի կայուն կերպով աճել է։ Դեպքերի մեծ մասը հայտնաբերվել է 45-ից բարձր տարիքի տղամարդկանց մոտ և կապված է եղել բժշկական միջավայրի հետ։

Թեև վերջին զեկույցում մահացության վերլուծություն չի կատարվել, նախորդ հետազոտությունները փաստում են, որ վարակված պացիենտների մոտավորապես 30%-ը կարող է մահանալ, ինչն ընդգծում է սպառնալիքի լրջությունը։

C. auris-ի վերահսկման դժվարություններից մեկն այն է, որ այն կարող է բնակեցնել մարդու մաշկը՝ առանց անմիջական ախտանշաններ առաջացնելու։ Մինչ առողջ մարդիկ հաճախ զերծ են մնում ազդեցությունից, խոցելի պացիենտների մոտ սունկը կարող է հանգեցնել արյան վարակի և այլ բարդությունների։

Փորձագետները նշում են, որ օրգանիզմը կարող է երկար ժամանակ գոյատևել մաշկի վրա և հեշտությամբ տարածվել աղտոտված մակերեսների կամ բաց վերքերի հետ շփման միջոցով։ Բուժհաստատությունում հայտնաբերվելուց հետո պահանջվում են մանրակրկիտ մաքրման և ախտահանման միջոցառումներ՝ հետագա փոխանցումը կանխելու համար։

Վարակի ախտանշանները հաճախ նման են բակտերիալ հիվանդությունների ախտանշաններին և կարող են ներառել տենդ ու դողէրոցք։ Սակայն բուժման հնարավորություններն ավելի ու ավելի են սահմանափակվում։ Սունկն արդեն կայուն է ամենատարածված հակասնկային դեղամիջոցներից մեկի՝ ֆլյուկոնազոլի նկատմամբ, և հետազոտողները մտահոգված են, որ կայունությունը մյուս թերապիաների նկատմամբ կարող է շարունակել աճել։

Հակասնկային դեղամիջոցների մշակումն առանձնահատուկ դժվարություն է ներկայացնում, քանի որ սնկերը մարդկանց հետ ունեն բազմաթիվ ընդհանուր կենսաբանական հատկանիշներ, ինչը դժվարացնում է դրանց թիրախավորումը՝ առանց մարդու բջիջներին վնասելու։

Գիտնականները նաև ենթադրում են, որ կլիմայի փոփոխությունը կարող է նպաստել C. auris-ի հայտնվելուն։ Ջերմաստիճանի բարձրացումը կարող է օգնել սնկերին հարմարվել ավելի տաք պայմաններին, իսկ շրջակա միջավայրի սթրեսը կարող է մեծացնել մարդու խոցելիությունը վարակի նկատմամբ։

Մինչ դեպքերի թիվը շարունակում է աճել, առողջապահության ոլորտի փորձագետներն ընդգծում են վարակների վերահսկման միջոցառումների, վաղ հայտնաբերման և նոր հակասնկային բուժումների մշակման կարևորությունը՝ հանրային առողջության այս աճող խնդրի դեմ պայքարելու համար։

Հետևեք NEWS.am Medicine-ին Facebook-ում և Twitter-ում