Շագանակագեղձի քաղցկեղի դեպքում ընկուզեղենն ու ձիթայուղը կարող են նվազեցնել վաղահաս մահվան ռիսկը․ JAMA

Շագանակագեղձի քաղցկեղ տարած տղամարդիկ կարող են նվազեցնել վաղահաս մահվան ռիսկը, եթե միսն ու կաթնամթերքը հաճախակի փոխարինեն ձիթայուղով, ընկուզեղենով, սերմերով և ավոկադոյով։ Նման եզրակացության են եկել Հարվարդի հանրային առողջապահության դպրոցի գիտնականները՝ վերլուծելով շուրջ 5 հազար պացիենտի տվյալները։ Հետազոտությունը հրապարակվել է JAMA Network Open ամսագրում։

Հետազոտողները 30 տարվա ընթացքում (միջինում՝ մոտ 13 տարի) հետևել են տեղայնացված շագանակագեղձի քաղցկեղ ունեցող 4884 տղամարդու։ Այդ ընթացքում մահացել է 3040 մասնակից, ընդ որում՝ 803 մահվան դեպք կապված է եղել սիրտ-անոթային հիվանդությունների հետ։

Այն տղամարդկանց շրջանում, ովքեր կալորիաների մեծ մասը ստացել են կենդանական ծագման ճարպերից և հագեցած ճարպերի բարձր պարունակությամբ մթերքներից, ցանկացած պատճառով մահվան ռիսկը 24%-ով ավելի բարձր է եղել՝ համեմատած նրանց հետ, ովքեր քիչ են օգտագործել դրանք։ Ընդ որում, բարձր մահացությունը կապված է եղել ոչ այնքան բուն շագանակագեղձի քաղցկեղի, որքան սիրտ-անոթային հիվանդությունների և այլ պատճառների հետ։

Հատկապես նկատելի ազդեցություն է արձանագրվել կենդանական ճարպերը բուսականով փոխարինելու դեպքում։

«Եթե օրական կալորիաների 10%-ը կենդանական ճարպերից փոխարինվում էր բուսական ծագման ճարպերով, առաջիկա 10 տարիների ընթացքում մահվան ռիսկը 16%-ով ցածր էր լինում։ Հագեցած ճարպերից ստացվող կալորիաների 5%-ի փոխարինումը ձիթայուղի և ավոկադոյի յուղի մեջ պարունակվող ճարպերով կապված է եղել մահվան ռիսկի 20% նվազման հետ», — պարզաբանել են գիտնականները։

Հետազոտողները նշում են, որ արդյունքները ցույց են տալիս փոխկապակցվածությունը, սակայն չեն ապացուցում, որ հենց սննդակարգի փոփոխությունն է ուղղակիորեն երկարացնում կյանքը։ Հետազոտության ընթացքում առավել շատ կենդանական ճարպեր օգտագործած տղամարդիկ նաև ավելի հաճախ են ծխել, քիչ են շարժվել, ունեցել են ավելորդ քաշ և ավելի հաճախ են տառապել շաքարային դիաբետով։

Հետևեք NEWS.am Medicine-ին Facebook-ում և Twitter-ում