Ամբողջ  աշխարհում Ալցհայմերի հիվանդությունից տառապում է ավելի քան 50 միլիոն մարդ: Այդ հիվանդության համար հայտնի դեղամիջոց չկա, իսկ հիվանդության դանդաղ, առաջադիմական ընթացքը դժվարացնում է վաղ ախտորոշումը, գրում է MedicalXpress-ը։

Բարձրագույն տեխնիկակակն դպրոցի և Դարտմութի համալսարանի գիտնականները հետազոտում են ականջակալների օգտագործումը՝ Ալցհայմերի հիվանդության վաղ նշանները հայտնաբերելու համար: Միրիամ Բուտրոսն այսօր ներկայացրել է իր աշխատանքը՝ Ամերիկայի ակուստիկական ընկերության վիրտուալ 187-րդ հանդիպման շրջանակում, որը կանցկացվի 2024 թվականի նոյեմբերի 18-22-ը։ Ալցհայմերի հիվանդությունից տառապող մարդիկ շարժողական վերահսկման կորուստ, ինչպես նաև ճանաչողական ունակությունների նվազում են զգում:

Այդ վատթարացման ամենավաղ նշաններից մեկը կարող է լինել աչքերի ակամա շարժումները, որոնք հայտնի են որպես սակադներ: Աչքերի այս արագ շարժումները առողջ մարդկանց համեմատ Ալցհայմերի հիվանդությամբ հիվանդների շրջանում հաճախ ավելի դանդաղ են, նվազ ճշգրիտ կամ ուշացումով:

«Աչքերի շարժումները հրապուրում են, քանի որ դրանք մարդու մարմնի ամենաարագ և ճշգրիտ շարժումներից են, ուստի դրանք հիմնված են ինչպես հիանալի շարժողական հմտությունների, այնպես էլ ճանաչողական գործառույթների վրա»,-պատմում է հետազոտող Արիան Շամեյը: Սակադների ուղղակի հայտնաբերումն ու վերլուծությունը պահանջում է հիվանդի դիտարկում՝ աչքի հետագծման սարքավորման կիրառմամբ, որը հասանելի չէ մարդկանց մեծամասնությանը: Բուտրոսը և նրա գործընկերները այլընտրանքային եղանակ են ուսումնասիրում, որն օգտագործում է առավել տարածված և նվազ սևեռուն տեխնոլոգիա՝ խոսափողներ ականջակալներում:

«Մենք օգտագործում ենք մի սարք, որը կոչվում է «hearable»,-պատմում է Բուտրոսը:-Սա ներկառուցված միկրոֆոններով ականջակալ է, որը ընդունում է մարմնից եկող ֆիզիոլոգիական ազդանշանները: Մեր նպատակն է լսողություն ունեցող մարդկանց առողջության մոնիտորինգի ալգորիթմներ մշակել, որոնք կարող են շարունակական երկարաժամկետ մոնիտորինգ ապահովել և վաղ շրջանում հիվանդություններ հայտնաբերել»։

Աչքի շարժումները, ներառյալ սակադները, առաջացնում են թմբկաթաղանթի տատանումներ, որոնք կարող են հայտնաբերվել ականջի զգայուն միկրոֆոնների միջոցով: Հետազոտողները փորձեր են անցկացնում կամավորների հետ՝ նրանց տալով ինչպես կրելի սարքեր, այնպես էլ աչքի սովորական թրեքերներ: Նրանց նպատակն է բացահայտել սակադներին համապատասխանող ազդանշանները և տարբերել առողջ ազդանշանները մյուսներից, որոնք նյարդաբանական խանգարումներ, մասնավորապես՝ Ալցհայմերի հիվանդություն են ցույց տալիս:

Նրանք հույս ունեն, որ հետազոտությունը մի օր կհանգեցնի սարքերի ստեղծման, որոնք կարող են Ալցհայմերի հիվանդության ոչ ինվազիվ, նյարդաբանական այլ հիվանդություններին զուգահեռ շարունակական մոնիտորինգ իրականացնել: