նախընտրելի դարձնել
Շվեդիայի Կարոլինսկայի ինստիտուտի գիտնականները պարզել են, որ արհեստական քաղցրացուցիչ ասպարտամն առաջացնում է ինսուլինի ավելացում, ինչը հանգեցնում է մկների արյունատար անոթների բորբոքմանը: Հետազոտության արդյունքները հրապարակվել են Cell Metabolism ամսագրում։
Ասպարտամն արհեստական քաղցրացուցիչ է, որն օգտագործվում է որպես շաքարի փոխարինող և սննդային հավելում E951: Այս նյութը 180–200 անգամ ավելի քաղցր է, քան սեղանի շաքարը, ուստի այն ակտիվորեն օգտագործվում է դիետիկ արտադրանքի և ըմպելիքների, վիտամինների և թեյի արտադրության մեջ։ Նախորդ հետազոտությունները շաքարի փոխարինիչների օգտագործումը կապում էին սրտանոթային հիվանդությունների և շաքարախտի բարձր ռիսկի հետ: Սակայն, այս գործընթացում ներգրավված մեխանիզմները նախկինում չեն ուսումնասիրվել: Գիտելիքների այս բացը լրացնելու համար գիտնականները 12 շաբաթվա ընթացքում մկներին կերակրել են օրական 0,15% ասպարտամ պարունակող սննդակարգով: Այս քանակությունը մարդու համար համարժեք է օրական մոտ երեք շիշ դիետիկ գազավորված ըմպելիքի:
Արդյունքները ցույց են տվել, որ այս դիետան ունեցող կրծողների մոտ զարկերակներում առաջացել են ավելի մեծ և ավելի շատ ճարպային թիթեղներ, քան սովորական սննդակարգի մկների: Առաջին խմբի կենդանիների մոտ նաև նկատվել է բորբոքման բարձր մակարդակ, ինչը նույնպես ազդարարում է սրտանոթային համակարգի վիճակի վատթարացման մասին:
Երբ հետազոտողների թիմը վերլուծել է մկների արյունը, նրանք հայտնաբերել են ինսուլինի մակարդակի բարձրացում այն բանից հետո, երբ ասպարտամը մտել է նրանց համակարգեր: Գիտնականները նշել են, որ դա զարմանալի արդյունք չէր, հաշվի առնելով, որ բերանի խոռոչը, աղիքները և այլ հյուսվածքները պատված են ընկալիչներով, որոնք հայտնաբերում են քաղցրությունը և օգնում են ազատել ինսուլինը:
Սակայն, ասպարտամը, որը շաքարավազից 200 անգամ ավելի քաղցր է, կարծես «խաբել է» ընկալիչները՝ ավելի շատ ինսուլին ազատելու համար: Սա հանգեցրել է արյան անոթների բորբոքման՝ CX3CL1 կոչվող իմունային ազդանշանի ակտիվացման պատճառով:
Գիտնականները ենթադրում են, որ ասպարտամը կարող է նման ազդեցություն ունենալ մարդու օրգանիզմի վրա։ Սակայն, դա հաստատելու համար անհրաժեշտ է լրացուցիչ հետազոտություն:
