Ինդիանայի համալսարանի գիտնականների իրականացրած նոր հետազոտությունը կարող է օգնել դեղագործական արդյունաբերությանը ավելի լավ հասկանալ հայտնի առանց դեղատոմսի ցավազրկողը՝ Թայլենոլը, որը հայտնի է նաև որպես ացետամինոֆեն կամ պարացետամոլ։ Հետազոտող Միքաելա Դվորակովան՝ Կալիֆորնիայի համալսարանի Ջիլի անվան նյարդաբանության ինստիտուտի և Արվեստների ու գիտությունների քոլեջի հոգեբանության և ուղեղի գիտությունների ֆակուլտետի գիտաշխատող, ինչպես նաև ինստիտուտի գիտաշխատող Ալեքս Սթրայքերը հրապարակել են հետազոտության արդյունքները Cell Reports Medicine ամսագրում։

Նրանց հայտնագործությունը, որը մանրամասն նկարագրում է դեղամիջոցի՝ ցավի վրա ազդեցության նախկինում անհայտ եղանակը, կարող է փոխել դեղագետների պատկերացումները ցավի բուժման վերաբերյալ և օգնել ավելի անվտանգ ու արդյունավետ ցավազրկող դեղամիջոցների մշակմանը։

Հետազոտողները հայտնաբերել են, որ ացետամինոֆենը ճնշում է այն ֆերմենտը, որն արտադրում է էնդոգեն կանաբինոիդներից մեկը՝ 2-արախիդոնոիլգլիցերինը (2-AG)։ Էնդոկանաբինոիդներն արտադրվում են օրգանիզմի կողմից՝ CB1 ընկալիչները ակտիվացնելու համար, հենց այն ընկալիչները, որոնք առաջացնում են կանեփի հոգեակտիվ ազդեցությունը։ Թեև ացետամինոֆենը, որը հայտնի է նաև որպես Թայլենոլ կամ պարացետամոլ, ցավի և ջերմության դեմ ամենատարածված միջոցն է, սակայն թե ինչպես է այն հանգստացնում ցավը, մինչ օրս մնում էր առեղծված։

Բարձր դեղաչափերով ացետամինոֆենը կարող է թունավոր լինել լյարդի համար։ Ացետամինոֆենի թունավոր ազդեցությունը ԱՄՆ-ում տարեկան մոտ 500 մահվան պատճառ է դառնում և ամբողջ աշխարհում լյարդի փոխպատվաստման երկրորդ հիմնական պատճառն է։ Դրա լայն հասանելիության և այլ արտադրանքների հետ համակցման շնորհիվ ավելի քան 60 միլիոն ամերիկացիներ շաբաթական օգտագործում են ացետամինոֆեն, ինչը չափազանց կարևոր է դարձնում հասկանալը, թե ինչպես է այն ազդում ցավային ընկալիչների վրա։

«Եթե դուք չգիտեք, թե որն է թիրախը, դուք չեք կարող այլընտրանք մշակել», - ասել է Սթրայքերը։ - «Մեր հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ այս ֆերմենտը կարող է թիրախ լինել, և այդ դեպքում դուք կարող եք սկսել դեղամիջոցների մշակումը, որոնք ուղղված են այս կոնկրետ ֆերմենտին, բայց առանց նման թունայնության»։

Այժմ հետազոտական խումբն ուսումնասիրում է այլ տարածված ցավազրկողների, ինչպիսիք են իբուպրոֆենը և ասպիրինը, կիրառման հնարավորությունը՝ որոշելու համար, թե արդյոք դրանք ունեն ազդեցության նմանատիպ մեխանիզմներ։