«Frontiers in Nutrition» ամսագրում հրապարակված վերջին ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ առողջ սննդակարգում սպիտակ կարտոֆիլը և հացահատիկային մթերքները չի կարելի լիովին փոխարինել միմյանցով, թեև երկուսն էլ հանդիսանում են ածխաջրերի աղբյուրներ։ Գիտնականները վերլուծել են, թե ինչ է տեղի ունենում սննդարար նյութերի ընդհանուր կազմի հետ, եթե մարդը սննդակարգից հանում է հացահատիկային մթերքները և փորձում դրանք փոխարինել կարտոֆիլով կամ այլ օսլայով հարուստ բանջարեղենով։ Պարզվել է, որ երկու մթերքներն էլ օրգանիզմին տալիս են վիտամինների և հանքանյութերի շատ տարբեր հավաքածուներ, որոնք չեն լրացնում միմյանց։

Կարտոֆիլն իսկապես արժեքավոր մթերք է. այն պարունակում է բարդ ածխաջրեր, բջջանյութ, կալիում, վիտամին C, վիտամին B6 և մի շարք այլ օգտակար միացություններ։ Կարտոֆիլի մեկ չափաբաժինը կարող է ապահովել կալիումի օրական նորմայի նկատելի մասը և օրգանիզմին տրամադրել կարևոր վիտամիններ, ուստի այն արդարացիորեն համարվում է առողջ սննդակարգի նշանակալի բաղադրիչ։ Միաժամանակ, ինչպես ընդգծում են հետազոտողները, կարտոֆիլի օգտակարությունը չի դարձնում այն հացահատիկային մթերքների լիարժեք փոխարինող։

Հացահատիկային մշակաբույսերը, հատկապես ամբողջահատիկը, հարուստ են այն միկրոտարրերով, որոնք գրեթե չկան կարտոֆիլում. դրանք են երկաթը, ֆոլատները, B խմբի վիտամինները, ցինկը, սելենը և հաճախ ավելի բարձր մակարդակի բջջանյութը։ Մոդելավորված սննդակարգերում, որտեղ հացահատիկները լիովին փոխարինվում էին կարտոֆիլով, նկատվել է հենց այս նյութերի սպառման կտրուկ նվազում։ Չնայած նրան, որ կալիումի, վիտամին C-ի և որոշ այլ միացությունների մակարդակն աճում է, կարևոր միկրոտարրերը՝ հատկապես երկաթը, ֆոլատը և որոշ B-վիտամիններ, նվազում են մինչև անբավարար համարվող մակարդակներ։

Աշխատանքի հեղինակներն ընդգծում են, որ օսլայով հարուստ բանջարեղենը և հացահատիկային մշակաբույսերը ոչ թե մրցակիցներ են, այլ ածխաջրերի երկու փոխլրացնող աղբյուրներ։ Դրանցից յուրաքանչյուրն ապահովում է սննդանյութերի իր յուրահատուկ հավաքածուն և լիարժեք սննդակարգն անհնար է առանց դրանց համակցման։ Ի վերջո, հետազոտությունը ցույց է տալիս, որ ածխաջրերի կատեգորիայում բազմազանությունը նույնքան կարևոր է, որքան սպիտակուցների և ճարպերի բազմազանությունը. մի խմբի բացառումը հանգեցնում է դեֆիցիտի, որը չի փոխհատուցվում մյուսով։