Գոտկատեղի խրոնիկական ցավն էապես ազդում է աշխարհի միլիոնավոր մարդկանց կյանքի որակի վրա: Գոտկատեղի ցավը դժվարացնում է առօրյա գործողությունների կատարումը և բուժառուների՝ բժշկական օգնության դիմելու հիմնական պատճառներից մեկն է:

Որոշակի մեջքի ցավեր առաջանում են ոչ միայն միջողնային սկավառակներից, այլև ոսկորներից՝ ողերից: Վերին և ստորին ողերի վնասումը և բորբոքումը ողնաշարային ցավ են առաջացնում: Այդ խրոնիկական վիճակը խոր, սուր ցավ է առաջացնում մեջքի միջին գծում, որն ուժգնանում է ֆիզիկական ակտիվության ժամանակ, երկարատև նստելիս կամ թեքվելիս:

Հիմնական ողնաշարային նյարդի (nervus basivertebralis) հեռացումը կարող է դադարեցնել այդ ցավը՝ անջատելով մեջքի ոսկորների նյարդերը, կանխելով դրանց ցավի ազդանշանների փոխանցումը գլխուղեղին:

Interventional Pain Medicine բժշկագիտական հանդեսում հրապարակված Եյլի համալսարանի գլխավորրությամբ անցկացված հետազոտությունը ցույց է տալիս, որ այդ բուժումը արագ և երկարատև արդյունքներ է տալիս գոտկատեղի խրոնիկական ցավից տառապող բուժառուների շրջանում:

Հիմքային ողնաշարային նյարդի հեռացումը գոտկատեղի ցավի համար է: Հիմքային ողնաշարային նյարդի հեռացումն իրականցնում են վիրաբույժները. նրանք թիրախավորում են բազային ողնաշարային նյարդը, որը ցավի ազդանշանները փոխանցում է վնասված ողնաշարային ծայրային թիթեղներից գլխուղեղին: Այս նյարդը անջատելով՝ բազային ողնաշարային նյարդի հեռացումը կարող է զգալիորեն նվազեցնել մեջքի ցավը: Նման բուժումը նոր հույս է ներշնչում այն ​​բուժառուներին, որոնք ֆիզիկական թերապիայի, դեղորայքի կամ ողնաշարի ներարկումների միջոցով չեն կարողացել հասնել ցավի թեթևացման:

Գլխավոր հետազոտող և օրթոպեդիայի և վերականգնողական բժշկական գիտությունների դոկտոր Չարլզ Օդոնկորի ղեկավարությամբ վերջերս կատարված հետազոտությունը պարզել է հիմնական ողնաշարային նյարդի հեռացումից հետո 86 բուժառուների ցավի աստիճանական թեթևացման և ֆունկցիոնալ բարելավման աստիճանը: Յուրաքանչյուր մասնակից ունեցել է ողնաշարային ծայրային թիթեղների մագնիսառեզոնանսային շերտագրությամբ հաստատված փոփոխություններ և առնվազն վեց ամիս ունեցել է մեջքի խրոնիկական ցավ:

Հետազոտությունը պարզել է, որ հիմնական ողնաշարային նյարդի հեռացումից հետո ցավի թեթևացումը կարող է լինել և՛ արագ ներգործող, և՛ նշանակալի: Առաջին շաբաթվա վերջում բուժառուների 34%-ը հայտնել է ցավի առնվազն 50% նվազման մասին: Երրորդ շաբաթում այս ցուցանիշը աճել է մինչև 76%, իսկ վեցերորդում՝ մինչև 91%: Այդ բարելավումները կայուն էին և շարունակվել են 24 շաբաթ, ինչը ցույց է տալիս ընթացակարգի երկարատև արդյունավետությունը: Բուժառուների մեծ մասը սովորաբար զգալի թեթևացում էր զգում մոտ երրորդ շաբաթում։

Կյանքի որակի բարելավում հիմքային ողնաշարային նյարդի հեռացումից հետո. բացի ցավի մեղմացումից, հիմքային ողնաշարային նյարդի հեռքացումը նաև հանգեցնում էր ֆունկցիոնալ կարողությունների բարելավմանը: Օսվեստրիի հաշմանդամության ինդեքսը (Oswestry Disability Index) չափում է անձի ֆունկցիոնալ հաշմանդամությունը՝ գոտկատեղի ցավի պատճառով։

Բուժումից առաջ միջին 66,5 միավորը, որը նշանակում էր ծանր հաշմանդամություն, 12 շաբաթ անց զգալիորեն նվազել էր մինչև 32,3: Բարելավման այդ մակարդակը պահպանվել է 24 շաբաթ, ինչը ենթադրում է, որ հիմքային ողնաշարային նյարդերի հեռացումն օգնում է բուժառուներին զգալիորեն վերականգնել առօրյա կյանքի գործունեությունը կատարելու կորսված ունակությունը։

Հետազոտության ընթացքում բուժառուները բաժանվել են խմբերի՝ հիմնվելով բուժմանը արձագանքելու արագության վրա: Բուժառուների գրեթե 62%-ը վեցերորդ շաբաթում զգացել է առնվազն 50% թեթևացում: Հիմնական արդյունքը վաղ ցավի մեղմացման կանխատեսողական արժեքն էր: Առաջին մի քանի շաբաթների ընթացքում ցավի զգալի նվազում զգացած բուժառուները ավելի հավանական էր, որ պահպանեն իրենց բարելավումը ժամանակի ընթացքում։

Մասնավորապես, նրանք, ովքեր հայտնել են ցավի առնվազն 50%-ով նվազեցման մասին երրորդ շաբաթում, ավելի հավանական է, որ կպահպանեն այս թեթևացումը 12 շաբաթ և ավելի երկար։

Ըստ հետազոտության հեղինակների՝ այդ ըմբռնողությունը կարող է օգնել բժիշկներին նույնականացնել այն բուժառուներին, որոնք արագ կարձագանքեն բուժմանը, սահմանել իրատեսական սպասումներ և համապատասխանաբար հարմարեցնել հետագա բուժումը։

Հեռացումից հետո բուժառուներին նաև ավելի քիչ ողնաշարի միջամտություններ են անհրաժեշտ եղել։ Հիմքային ողնաշարի նյարդի հեռացումից առաջ բուժառուների 86%-ը ցավը մեղմելու համար օգտագործել է տարբեր ողնաշարի ներարկումներ։ Միջամտությունից հետո այս ցուցանիշը նվազել է մինչև 22%։

Ըստ գիտնականների՝ ստացված արդյունքները ցույց են տալիս, որ հիմնական ողնաշարի նյարդի հեռացումն արդյունավետ բուժում է գոտկատեղում ողնաշարային ցավի համար։