Եվրոպական լայնածավալ հետազոտություն ցույց է տալիս, որ միայնությունը կապված է տարեցների հիշողության վատթարացման հետ, սակայն ժամանակի ընթացքում ճանաչողական անկումն այն չի արագացնում։

Գիտնականները յոթ տարվա ընթացքում վերլուծել են 12 եվրոպական երկրներից 65-94 տարեկան ավելի քան 10 հազար մասնակիցների տվյալները։ Նրանք, ովքեր հայտնել են միայնության բարձր մակարդակի մասին, նվազ միայնակ անձանց համեմատ սկզբում ավելի ցածր արդյունքներ են ցուցաբերել հիշողության թեստերում։ Սակայն ժամանակի ընթացքում նրանց հիշողության անկման տեմպը նույնն էր, ինչ մյուս մասնակիցներինը։

Aging & Mental Health բժշկագիտական հանդեսում հրապարակված արդյունքները հիմնված են SHARE (Առողջության, ծերացման և թոշակի անցնելու եվրոպական հետազոտություն) հետազոտության տվյալների վրա։ Դրանք ցույց են տալիս, որ միայնությունը կարող է ազդել ճանաչողական ֆունկցիայի սկզբնական մակարդակի վրա, սակայն պարտադիր չէ, որ արագացնի դրա հետագա վատթարացումը։

Միայնությունը և սոցիալական մեկուսացումը առողջության վատթարացման և դեմենցիայի ռիսկի գործոններ են համարվում, սակայն ճանաչողական անկման տեմպի վրա դրանց ազդեցության վերաբերյալ նախորդ տվյալները իրարամերժ են եղել։

Հետազոտության շրջանակում գնահատվել է տեղեկատվության անհապաղ և ուշացած վերարտադրության ցուցանիշները. մասնակիցներին առաջարկել են անգիր անել բառերի ցանկեր և հիշել դրանք որոշակի ժամանակահատվածից հետո։

Միայնության մակարդակը որոշվել է մեկուսացվածության և հաղորդակցության բացակայության ինքնագնահատականի զգացողությունների հիման վրա։

Միայնության բարձր մակարդակ ունեցող մասնակիցները հետազոտության սկզբում մշտապես ավելի ցածր արդյունքներ են ունեցել, սակայն հետագայում հիշողության անկումը նույն արագությամբ է տեղի ունեցել, ինչ մյուս խմբերի դեպքում։ 

Հետազոտողները ենթադրում են, որ միայնությունն ավելի շուտ ազդում է ներկայիս ճանաչողական արդյունավետության, քան  հիշողության աստիճանական անկման վրա։ Նրանք նաև նշում են, որ տարեցների շրջանում միայնության մակարդակի պարբերաբար գնահատումը կարող է օգնել առողջ ծերացման ռազմավարություններ մշակել։

Թեև հետազոտությունը միայնության և դեմենցիայի զարգացման միջև ուղղակի պատճառահետևանքային կապը չի ապացուցում, այն ընդգծում է հիշողության գործառույթի և ընդհանուր առողջության հետ դրա նշանակալի կապը։