The Conversation հանդեսում հրապարակված մասշտաբային հետազոտությունը ցույց է տալիս ուղղակի և քանակապես չափելի կապ Ամազոնիայում ոսկու ապօրինի արդյունահանման կտրուկ աճի և տարածաշրջանի բնիկ ժողովուրդների, հատկապես՝ յանոմամի ցեղի տարածքներում մալարիայի դեպքերի կտրուկ ավելացման միջև:

Գիտնականները վերլուծել են վերջին տարիների անտառահատումների, անօրինական հանքերի ակտիվության և բժշկական վիճակագրության տվյալները և հանգել այն եզրակացության, որ ոսկու արդյունահանման ծավալների նույնիսկ չնչին աճը հանգեցնում է մալարիայով հիվանդացության զգալի աճի՝ մոտ մեկից երկու տարվա ուշացմամբ:

Հեղինակների գնահատմամբ՝ արդյունահանման տոկոսի չնչին մասնաբաժնով աճը կարող է ուղեկցվել մալարիայի դեպքերի տասնյակ տոկոսներով ավելացմամբ, իսկ որոշ շրջաններում մի քանի տարվա ընթացքում հիվանդացության բազմապատիկ աճ է արձանագրվել։

Հիմնական մեխանիզմը կապված է այն բանի հետ, որ ոսկու ապօրինի արդյունահանումն արմատապես փոխում է էկոհամակարգը. անտառահատումներն ու պեղումները ստեղծում են կանգնած ջրամբարներ և բաց հանքախորշեր, որոնք իդեալական միջավայր են դառնում մալարիա փոխանցող մոծակների բազմացման համար:

Լրացուցիչ գործոն է դառնում հենց ոսկեխույզների տեղաշարժը, որոնք կարող են վարակը ներբերել նախկինում հարաբերականորեն մեկուսացված համայնքներ:

Հետազոտողները ընդգծում են, որ խնդիրը դուրս է գալիս բժշկության սահմաններից. այն միաժամանակ էկոլոգիական, սոցիալական և քաղաքական ճգնաժամ է, քանի որ ոսկու ապօրինի արդյունահանումը սերտորեն կապված է տարածքների նկատմամբ վերահսկողության թուլացման և բնիկ ժողովուրդների վրա ճնշումների մեծացման հետ:

Աշխատանքի հեղինակները նշում են, որ այդ կապի ընկալումը կարևոր է բնակչության առողջության պահպանմանն ուղղված առավել արդյունավետ միջոցների մշակման և միաժամանակ Ամազոնիայում ռեսուրսների ապօրինի արդյունահանման դեմ պայքարի համար: