Վիեննայի բժշկական համալսարանի գիտնականները, Ցյուրիխի ETH-ի, Մյունխենի տեխնիկական համալսարանի և Բելգրադի բժշկական ֆակուլտետի հետազոտողների հետ համատեղ, մշակել են կրելի նեյրոռոբոտային համակարգ, որը համատեղում է էլեկտրական նեյրոխթանումը և ձեռքի էկզոկմախքը: Կլինիկական փորձարկման արդյունքները հրապարակվել են Science Advances ամսագրում:
SensoExo անվամբ համակարգը նախատեսված է նյարդաբանական վնասվածքներ (այդ թվում՝ կաթված, գլխուղեղի տրավմատիկ և ողնուղեղի վնասվածքներ) ունեցող պացիենտերի ձեռքի գործառույթը վերականգնելու համար: Կլինիկական փորձարկմանը մասնակցել են ձեռքի շարժողական և զգայական գործառույթների խանգարում ունեցող 14 պացիենտներ:
Համակարգը համատեղում է երկու հիմնական բաղադրիչ՝ կրելի էկզոկմախք, որն օգնում է մատները ծալել և բացել, և հատուկ պատրաստված նեյրոխթանիչ թևք: Այն մաշկի միջոցով խթանում է նախաբազկի նյարդերն ու մկանները, մինչդեռ մատների վրա գտնվող սենսորները գրանցում են բռնման ուժը և առարկաների հետ շփումը՝ այս տեղեկատվությունը հետ փոխանցելով էլեկտրական ազդակների տեսքով, արդյունավետորեն ստեղծելով շոշափելի արհեստական հետադարձ կապ:
Ինչպես նշել են հեղինակները, տեխնոլոգիայի նպատակը ոչ միայն շարժման մեխանիկական աջակցությունն է, այլև շոշափելիքի զգացողության վերականգնումը, որը կարևոր է առարկաները ճիշտ բռնելու համար։
Փորձի ընթացքում համակարգը փորձարկվել է երեք ռեժիմով՝ առանց հենարանի, միայն էկզոկմախքի և էկզոկմախքի ու նեյրոխթանման համադրությամբ։ Մասնակիցների կեսի համար, ովքեր ունեին արտահայտված շարժողական խանգարումներ, լրացուցիչ տրվել է ֆունկցիոնալ էլեկտրական մկանային խթանում՝ ձեռքը բացելուն և փակելուն օգնելու համար։
Արդյունքները ցույց են տվել, որ համակցված մոտեցումը տվել է լավագույն արդյունքները. մասնակիցներն ավելի լավ էին կարողանում բռնել ինչպես մեծ, այնպես էլ փխրուն առարկաները։ Մկանային խթանումն օգտակար էր ծանր առարկաներով աշխատելիս, իսկ շոշափելի հետադարձ կապը նվազեցրել է չափից մեծ ճնշման ռիսկը փխրուն առարկաներ կիրառելիս։
Հետազոտողները նշել են, որ համակարգը դեռևս փորձարարական նախատիպ է և ամենօրյա օգտագործման պատրաստի բժշկական սարք չէ։ Սակայն ստացված տվյալները հաստատում են ոչ ինվազիվ նեյրոխթանման և ռոբոտացված էկզոկմախքների համատեղման ներուժը՝ որպես անհատականացված վերականգնման հիմք։






