Ռոքֆելլերի համալսարանի հետազոտողները պարզել են, թե ինչու է MLL4 սպիտակուցն ընդունակ տրամագծորեն հակադիր դերեր խաղալ քաղցկեղի տարբեր տեսակների դեպքում: Molecular Cell ամսագրում հրապարակված աշխատությունը ցույց է տվել, որ այս սպիտակուցը ոչ միայն կարգավորում է գեների ակտիվությունը, այլև ուղղակիորեն օգնում է քաղցկեղից օրգանիզմի գլխավոր պաշտպաններից մեկին՝ p53 սպիտակուցին:

MLL4-ը պատկանում է այն սպիտակուցների ընտանիքին, որոնք փոփոխում են քրոմատինի կառուցվածքը և դրանով իսկ միացնում կամ անջատում գեների աշխատանքը: Այնուամենայնիվ, դրա վարքագիծը երկար ժամանակ մոլորության մեջ էր պահում գիտնականներին. լեյկեմիայի որոշ ձևերի դեպքում այն նպաստում է ուռուցքի աճին, մինչդեռ չարորակ պինդ ուռուցքների մեծ մասի դեպքում, ընդհակառակը, ճնշում է քաղցկեղի զարգացումը:

Այս հակասության պատճառները հասկանալու համար հետազոտողներն առաջին անգամ ստացել են ինը ենթամիավորից կազմված MLL4 համալիրի ամբողջական եռաչափ մոդելը: Դրա համար նրանք կիրառել են կրիոէլեկտրոնային մանրադիտակ, գենետիկական մեթոդներ և տրանսկրիպցիայի վերլուծության լաբորատոր համակարգ:

Պարզվել է, որ MLL4-ը նուկլեոսոմի՝ քրոմատինի կառուցվածքային միավորի վրա ամրանում է կոշտ հիմնակմախքի միջոցով, իսկ այնուհետև օգտագործում է մոլեկուլի ճկուն հատվածը՝ հիստոնները գտնելու և դրանց վրա հատուկ քիմիական նշումներ կատարելու համար: Այս նշումները ծառայում են որպես գեների ակտիվացման ազդանշան:

Գլխավոր հայտնագործությունն այն էր, որ MLL4-ն իրականացնում է ևս մեկ՝ նախկինում անհայտ գործառույթ: Հետազոտողները պարզել են, որ սպիտակուցը գործում է որպես p53-ի (որը հայտնի է որպես «գենոմի պահապան») անմիջական օգնական՝ համաակտիվացնող: Հենց p53-ն է գործարկում այն գեների աշխատանքը, որոնք պատասխանատու են վնասված ԴՆԹ-ի վերականգնման, արատավոր բջիջների բաժանման դադարեցման և դրանց ծրագրավորված մահվան համար:

Երբ գիտնականներն արհեստականորեն անջատել են MLL4 գենը, p53-ի կողմից վերահսկվող շատ գեների ակտիվությունը զգալիորեն նվազել է: Սա նշանակում է, որ առանց MLL4-ի՝ p53-ի պաշտպանական գործառույթները շատ ավելի պակաս արդյունավետ են աշխատում:

Հետազոտության հեղինակների խոսքով՝ այս բացահայտումը բացատրում է, թե ինչու է MLL4-ն ընդունակ ճնշել չարորակ պինդ ուռուցքների զարգացումը. այն օգնում է p53-ին ակտիվացնել հակաուռուցքային ծրագրերը: Միևնույն ժամանակ, լեյկեմիայի որոշ տեսակների դեպքում այս սպիտակուցը փոխազդում է արդեն գեների այլ կարգավորիչների հետ՝ սատարելով ուռուցքային բջիջների աճը:

Այժմ հետազոտողները մտադիր են պարզել, թե ինչպես է MLL4-ը փոխարկվում այս երկու դերերի միջև: Այս մեխանիզմի ըմբռնումը կարող է օգնել ստեղծել բուժման նոր մեթոդներ, որոնք կկասեցնեն դրա աշխատանքը լեյկեմիայի դեպքում՝ միաժամանակ պահպանելով դրա հակաուռուցքային հատկությունները քաղցկեղի մյուս տեսակներում: