Բժիշկները փորձում են հասկանալ սրտի անբավարարության նոր ձևը, որը գնալով ավելի տարածված է դառնում

Պահպանված արտամղման ֆրակցիայով սրտի անբավարարությունը (ՊԱԱ) գնալով ավելի տարածված է դառնում, հատկապես ճարպակալման, շաքարախտի, հիպերտոնիայի և ծերացող բնակչության թվի աճի հետ մեկտեղ։ Հաշվարկվում է, որ Միացյալ Նահանգներում մոտ 3 միլիոն մարդ տառապում է այս հիվանդությամբ։ ՊԱԱ-ն ավելի տարածված է կանանց մոտ, քան տղամարդկանց։

ՊԱԱ-ով հիվանդների ավելի քան 80%-ը նաև թոքային հիպերտոնիա ունի, ինչը ստեղծում է PH-HFpEF անունով հայտնի հատկապես վտանգավոր վիճակ։ Այս վիճակը կարող է հանգեցնել շնչառության ծանր դժվարության, ծայրահեղ հոգնածության, կրկնակի հոսպիտալացման և մահվան բարձր ռիսկի։ Այնուամենայնիվ, բժիշկները դեռևս սահմանափակ գործիքներ ունեն դրա վաղ հայտնաբերման և զարգացման կանխատեսման համար։

Վիսկոնսին-Մեդիսոնի համալսարանի և Մորգրիջի հետազոտական ինստիտուտի գիտնականների կողմից անցկացված նոր ուսումնասիրությունը նոր պատկերացում է տվել PH-HFpEF մեխանիզմների և դրա ընթացքը որոշող գործոնների մասին։ Արդյունքները հրապարակվել են Circulation: Heart Failure ամսագրում։

Աջ փորոքի ֆունկցիան կարող է լինել կանխատեսման հիմնական ցուցանիշ

Սրտի ձախ փորոքի պատերը դառնում են ավելի հաստ և կոշտ։ Սա նվազեցնում է սրտի արյունով լցվելու ունակությունը և խանգարում է նրան ապահովել օրգանիզմին բավարար արյան հոսքով։ Սրտում ճնշման բարձրացումը փոխանցվում է թոքերին, առաջացնելով թոքային հիպերտոնիա և աստիճանաբար լրացուցիչ ծանրաբեռնվածություն ստեղծելով աջ փորոքի վրա, որը արյունը մղում է թոքեր։

Հետազոտողները ուսումնասիրել են սրտի ձախ փորոքի դիսֆունկցիայով 48 հիվանդների, որոնք ենթարկվել են համապարփակ սրտային գնահատման, այդ թվում՝ ինվազիվ թեստերի և ՄՌՏ հետազոտության։ 29 հիվանդների մոտ աջ փորոքի ֆունկցիան մնացել է նորմալ, մինչդեռ 19-ի մոտ հայտնաբերվել է դիսֆունկցիա։

Աջ փորոքի դիսֆունկցիա ունեցող հիվանդների մոտ հոսպիտալացման և մահվան ավելի մեծ հավանականություն կար։ Գիտնականները պարզել են, որ աջ փորոքի ֆունկցիան կարող է կանխատեսման ավելի ճշգրիտ ցուցանիշ լինել, քան Սրտի ձախ փորոքի ծանրության գնահատման որոշ ավանդական մեթոդներ։

Ժամանակակից պատկերագրական տեխնիկաները նաև ցույց են տվել, որ սրտի ձախ կողմում տեղի ունեցող խանգարումները կարող են մեծացնել աջ փորոքի վրա բեռը և ժամանակի ընթացքում հանգեցնել դրա դիսֆունկցիայի։

Միտոքոնդրիալ դիսֆունկցիան կարող է էական դեր խաղալ

Որոշ հիվանդների մոտ գիտնականները սրտի հյուսվածքը հետագայում վերլուծել են՝ օգտագործելով մոլեկուլային և գենետիկական մեթոդներ: Առավել ակնառու ազդանշաններից մեկը կապված էր միտոքոնդրիալ ֆունկցիայի խանգարման հետ՝ էներգիայի արտադրության համար պատասխանատու բջջային կառուցվածքների։

Հետազոտողների կարծիքով, միտոքոնդրիալ դիսֆունկցիան կարող է նպաստել HFpEF-ի զարգացմանը և առաջընթացին: Ավելին, գիտնականները հայտնաբերել են ՌՆԹ-ի նյութափոխանակության և տեղափոխման փոփոխություններ, որոնք համապատասխանում են սրտանոթային հիվանդությունը բջջային էներգիայի նյութափոխանակության խանգարման հետ կապող նախորդ ուսումնասիրություններին։

Երկար շղթայական ՌՆԹ-ի հաջորդականության միջոցով հետազոտողները նույնականացրել են մի քանի գեներ, որոնց ակտիվությունը տարբերվում էր աջ փորոքի նորմալ և խանգարված ֆունկցիա ունեցող հիվանդների մոտ։

Գիտնականները հատուկ ուշադրություն են դարձրել GATD3 գենին՝ միտոքոնդրիալ ֆունկցիայի հետ կապված գենին: Հատուկ տարբերակ զգալիորեն ավելի ակտիվորեն էր արտահայտվում աջ փորոքի դիսֆունկցիա ունեցող հիվանդների մոտ։

Այս արդյունքները դեռևս նախնական են: Անհրաժեշտ են հետագա հետազոտություններ՝ որոշելու համար, թե արդյոք նույնականացված մոլեկուլային փոփոխությունները անմիջականորեն նպաստում են HFpEF-ի զարգացմանը և արդյոք դրանք կարող են ծառայել որպես բուժման թիրախներ։

Գիտնականները հույս ունեն մոտեցնել անհատականացված բուժումը

Հետազոտողները կարծում են, որ հիվանդների միջև մոլեկուլային տարբերությունների ավելի խորը ըմբռնումը, ի վերջո, կհանգեցնի HFpEF-ի ավելի անհատականացված բուժումների։

Բոլոր հիվանդների համար միասնական մոտեցման փոխարեն, բժիշկները հնարավոր է՝ կարողանան բացահայտել որոշակի անհատի մոտ վատթարացում առաջացնող կոնկրետ կենսաբանական մեխանիզմը և հարմարեցնել թերապիան դրան։

Խումբը նախատեսում է անցկացնել ավելի լայնածավալ ուսումնասիրություններ՝ աջ փորոքի դիսֆունկցիայի հետ կապված մոլեկուլային և բջջային փոփոխությունները հետագայում ուսումնասիրելու համար։ Գիտնականները հույս ունեն, որ այս մոտեցումը, ի վերջո, կհանգեցնի ավելի ճշգրիտ կլինիկական փորձարկումների և HFpEF-ով հիվանդների համար արդյունավետ անհատականացված բուժման մշակման։

Հետևեք NEWS.am Medicine-ին Facebook-ում և Twitter-ում