Քեմբրիջի համալսարանի գիտնականները հայտնել են կորոնավիրուսների նկատմամբ իմունիտետին և COVID-19-ի դեմ պատվաստման երկարաժամկետ հետևանքներին նվիրված երկու փոխկապակցված հետազոտության մասին։

npj Vaccines ամսագրում հրապարակված առաջին աշխատանքը ցույց է տալիս, որ COVID-19-ի դեմ պատվաստանյութերի բուստերային դեղաչափերը ոչ միայն ուժեղացնում են պաշտպանությունը SARS-CoV-2-ի ներկա տարբերակներից, այլև կարող են մասնակիորեն բարձրացնել իմունային պաշտպանությունը կենդանական ծագման որոշ պոտենցիալ կորոնավիրուսների դեմ, որոնք ապագայում կարող են փոխանցվել մարդուն։

Հետազոտությունն անցկացվել է Մեծ Բրիտանիայի այն տարեց բնակիչների արյան նմուշներով, որոնք ստացել են պատվաստանյութի չորս դեղաչափ, ներառյալ՝ բնօրինակ շտամի և «օմիկրոն» տարբերակի դեմ ուղղված թարմացված բուստերը։

Գիտնականները ստուգել են հակամարմինների՝ վիրուսի տարբեր տարբերակները, ինչպես նաև չղջիկների ու պանգոլինների մոտ հայտնաբերված ազգակից կորոնավիրուսները չեզոքացնելու ունակությունը, որոնք դիտարկվում են որպես համավարակային պոտենցիալ սպառնալիք։

Արդյունքները ցույց են տվել հակամարմինների արդյունավետության սպասելի նվազում «օմիկրոնի» նոր տարբերակների նկատմամբ և թույլ պաշտպանություն ավելի հեռու SARS-CoV-1 վիրուսի դեմ։ Սակայն անսպասելիորեն պարզվել է, որ հակամարմինները կենդանիների որոշ կորոնավիրուսներ, որոնք մոտ են SARS-CoV-2-ին, ավելի լավ են չեզոքացրել, քան նույնիսկ ուհանյան սկզբնական շտամը։

Ըստ գիտնականների, սա կարող է կարևոր լինել հաջորդ սերնդի պատվաստանյութերի մշակման համար, որոնք թիրախավորելու են կորոնավիրուսների «շիպային սպիտակուցի» ընդհանուր հատվածները և կկարողանան պաշտպանել վիրուսների ավելի լայն շրջանակից։

iScience ամսագրում հրապարակված երկրորդ աշխատանքում հետազոտողները նկարագրել են «իմունային իմպրինտինգի» երևույթը։ Այն վիրուսի հետ օրգանիզմի առաջին հանդիպումն է՝ վարակի կամ պատվաստման միջոցով, ձևավորում է կայուն «իմունային դրոշմ», որն ազդում է վիրուսի նոր տարբերակների նկատմամբ իմունային համակարգի հետագա ռեակցիաների վրա։

Նիգերիայից ստացված նմուշների վերլուծությունը ցույց է տվել, որ նույնիսկ նոր շտամների հայտնվելուց հետո շատ մարդկանց իմունային պատասխանը դեռևս ուղղված է եղել վիրուսի վաղ տարբերակներին։ Սա նշանակում է, որ իմունային համակարգը լիովին չի «թարմանում», այլ շարունակում է հիմնվել նախնական փորձի վրա։

Ըստ հետազոտողների, սա կարող է բացատրել, թե ինչու են վիրուսի նոր տարբերակները շարունակում տարածվել նույնիսկ պատվաստման և երբեմնի վարակված բարձր մակարդակ ունեցող պոպուլյացիաներում։

Գիտնականներն ընդգծում են, որ պատվաստանյութերը մնում են կարևոր գործիք՝ նվազեցնելով հիվանդության ծանրությունը, սակայն ապագա համավարակների համար կարող են պահանջվել նոր ռազմավարություններ, որոնք հաշվի կառնեն բնակչության տարբեր իմունային փորձը և կկարողանան ձևավորել ավելի ունիվերսալ իմունային պատասխան։