Գիտնականները մշակել են մեթոդ, որը թույլ է տալիս մարդու մեզը վերածել պինդ հանքանյութի, որը մտնում է ոսկորների և ատամի էմալի բաղադրության մեջ։

ԱՄՆ Պաշտպանական առաջատար հետազոտական նախագծերի գործակալության (DARPA) կողմից ֆինանսավորվող հետազոտության մեջ խմորասնկեր են օգտագործվում՝ մեզը հիդրօքսիապատիտի տրոհելու համար։ Սա կալցիումի մի ձև է, որն օգտագործվում է ոսկորների և ատամնային իմպլանտների մեջ։

Հիդրօքսիապատիտն օգտակար է ոչ միայն իմպլանտների համար. հետազոտությունն իրականացրած գիտնականները հայտարարել են, որ նյութը կարող է օգտագործվել հնագիտական վերականգնման, որպես պլաստիկի կենսաքայքայվող այլընտրանք և որպես շինանյութ՝ շինարարական նախագծերի համար։ Նրանք իրենց եզրակացությունները հրապարակել են Nature Communications ամսագրում։

«Այս գործընթացը թույլ է տալիս միանգամից երկու նպատակի հասնել,- ասվում է հետազոտության համահեղինակ, Իրվայնի Կալիֆոռնիայի համալսարանի նյութագիտության և ճարտարագիտության պրոֆեսոր Դեյվիդ Կիսայլուսի հայտարարության մեջ։ - Մի կողմից, դա օգնում է հեռացնել մարդու մեզը կեղտաջրերի հոսքերից՝ նվազեցնելով շրջակա միջավայրի աղտոտումը և անցանկալի սննդանյութերի կուտակումը, իսկ մյուս կողմից՝ թույլ է տալիս ստանալ նյութ, որը կարելի է վաճառել կոմերցիոն հիմունքներով՝ ամենատարբեր պայմաններում օգտագործելու համար»։

Հիդրօքսիապատիտը պինդ նյութ է, որը պարունակում է կալցիումի, ֆոսֆատի և հիդրօքսիդի լիցքավորված մոլեկուլներ։ Այն հանդիպում է բնության մեջ, քանի որ և՛ ոսկորների, և՛ ատամների հիմնական բաղադրիչն է։ Սա այն օգտակար է դարձնում բժշկական իմպլանտների համար, քանի որ քիչ հավանական է, որ օրգանիզմը մերժի այն, և այն կարող է խթանել հետագա աճը։

Սակայն այս հանքանյութի սինթեզը թանկ արժե, և դրա ստացման որոշ մեթոդներ հանգեցնում են տոքսիկ միջանկյալ քիմիական միացությունների առաջացման։ Կաթնասունների, օրինակ՝ մարդու մոտ, հիդրօքսիապատիտն արտազատում են օստեոբլաստներ կոչվող մասնագիտացված բջիջները, որոնք կլանում են կալցիումի ֆոսֆատը օրգանիզմի հեղուկներից։ Սակայն այս բջիջները երկար չեն ապրում և հաճախակի չեն կիսվում, ինչը դժվարացնում է դրանց արդյունաբերական մասշտաբով օգտագործումը։