Գիտնականները անսպասելի կապ են հայտնաբերել մանրէների ազդեցության և թոքերի՝ ալերգիային դիմադրելու կարողության միջև: Nature Immunology ամսագրում հրապարակված հետազոտությունը ցույց է տվել, որ նույնիսկ բակտերիաների կամ վիրուսների փոքր հատվածները ընդունակ են «մարզել» թոքային հյուսվածքը՝ մի քանի ամսվա ընթացքում պաշտպանվելով այն ալերգիկ ռեակցիաներից։

Զարգացած երկրներում ալերգիկ հիվանդությունների և ասթմայի թվի աճը վաղուց ստիպում է գիտնականներին բացատրություն փնտրել այն մասին, թե ինչու են որոշ մարդիկ դառնում ալերգիկ, իսկ մյուսները՝ ոչ:

Վարկածներից մեկը ենթադրում է, որ կյանքի վաղ շրջանում միկրոօրգանիզմների հետ շփումը օգնում է իմունային համակարգին ճիշտ ձևավորվել: Սակայն մինչ օրս նման ազդեցության մեխանիզմն անհասկանալի է մնում:

Նոր հետազոտության շրջանակներում գիտնականները մի շարք փորձեր են անցկացրել մկների վրա: Կենդանիների թոքերը ենթարկվել են բակտերիաների կամ վիրուսների հատվածների ազդեցությանը, որոնք գործի են դնում այսպես կոչված առաջին տիպի իմունային պատասխանը՝ օրգանիզմի բնական պաշտպանական ռեակցիան վարակի նկատմամբ:

Երբ դրանից հետո կենդանիները բախվում էին ալերգենի հետ, նրանց օրգանիզմը գրեթե չէր արձագանքում դրան։ Ավելին, եթե մանրէների հատվածների հետ շփումը տեղի էր ունենում նախապես, պաշտպանական էֆեկտը պահպանվում էր ավելի քան երեք ամիս։

Իսկ եթե նման «նախապատրաստում» չկար, օրգանիզմն ալերգենին շատ ավելի ուժեղ էր արձագանքում։ Թոքերում կուտակվում էին էոզինոֆիլներ՝ իմունային բջիջներ, որոնք առանցքային դեր են խաղում ալերգիկ բորբոքման զարգացման գործում։ Ալերգենի հետ կրկնակի շփման դեպքում ռեակցիան էլ ավելի արտահայտված է դառնում։

Ամենաանսպասելի արդյունքն այն էր, թե հատկապես որտեղ է պահպանվում այդ պաշտպանական «հիշողությունը»։ Պարզվել է, որ այն ձևավորում են ոչ թե իմունային համակարգի դասական բջիջները, ինչպիսիք են B- և T-լիմֆոցիտները, այլ թոքային հյուսվածքի սովորական կառուցվածքային բջիջները՝ ֆիբրոբլաստները։ Մանրէների ազդակների ներքո դրանցում տեղի են ունենում էպիգենետիկ փոփոխություններ, որոնք արգելափակում են այն գենի ակտիվությունը, որը պատասխանատու է էոզինոֆիլներին ներգրավող մոլեկուլի արտադրության համար։

Հետազոտողների կարծիքով՝ այս հայտնագործությունը կարող է փոխել ալերգիայի կանխարգելման մոտեցումը։ Եթե հաջողվի սովորել անվտանգ կերպով առաջացնել նմանատիպ պաշտպանական մեխանիզմ, ապա հնարավոր կլինի կանխել ալերգիկ հիվանդությունների զարգացումը՝ դեռևս մինչև առաջին ախտանիշների ի հայտ գալը։