Գրիպի դեմ պատվաստանյութերի արդյունավետությունը կարող է ավելի ցածր լինել, քան ընդունված է կարծել, սակայն դա ամենամյա պատվաստումից հրաժարվելու պատճառ չէ։ Այս եզրակացությանն են եկել Մերիլենդի համալսարանի հետազոտողները։ Հետազոտության արդյունքները հրապարակվել են JAMA Network Open ամսագրում։

Գիտնականները վերլուծել են գրիպի 20 սեզոնների՝ 2004–2005-ից մինչև 2023–2024 թվականների պատվաստումների արդյունավետության գնահատականները։ Նրանք նաև ստուգել են, թե պատվաստանյութերի բաղադրությունը որքանով է համապատասխանել յուրաքանչյուր սեզոնում շրջանառվող վիրուսի շտամներին։

Վարակումը կանխելու հարցում պատվաստանյութերի արդյունավետության միջնարժեքը կազմել է 39,5%՝ մի փոքր ցածր հաճախ նշվող 40–60% միջակայքից։ Միջնարժեքը դասավորված գնահատականների շարքի կենտրոնական արժեքն է․ որոշ սեզոններին արդյունավետությունն ավելի բարձր է եղել, իսկ մյուսներին՝ ավելի ցածր։

Բացի այդ, այն 18 սեզոններից 11-ում, որոնց համար հետազոտողները գնահատել են պատվաստանյութերի համապատասխանությունը շրջանառվող շտամներին, պատվաստանյութերի բաղադրությունը լավ չի համապատասխանել վիրուսի այդ տարբերակներին։

«40–60% միջակայքը կարող է բնութագրել որոշ սեզոններ, սակայն այն լիովին չի արտացոլում ժամանակի ընթացքում արդյունավետության տատանումները»,– նշել է հետազոտության ավագ հեղինակ, Մերիլենդի համալսարանի Պատվաստանյութերի մշակման և գլոբալ առողջապահության կենտրոնի աշխատակից Ջասթին Օրտիսը։

Միևնույն ժամանակ հետազոտողներն ընդգծում են, որ պատվաստումը մնում է գրիպի կանխարգելման ամենաարդյունավետ հասանելի միջոցը։ ԱՄՆ Հիվանդությունների վերահսկման և կանխարգելման կենտրոնների (CDC) տվյալներով՝ ԱՄՆ-ում ամեն տարի գրիպը խլում է 6300-ից մինչև 52 000 մարդու կյանք։

CDC-ի գնահատմամբ՝ 2023–2024 թվականների սեզոնում պատվաստումն օգնել է կանխել 7900 մահ, 120 000 հոսպիտալացում և հիվանդության 9,8 միլիոն դեպք։ Հրապարակման մեջ հիշատակվող ընթացիկ սեզոնում գրիպը սկսել էր վաղ տարածվել․ նյութի պատրաստման պահին դրանից արդեն մահացել էր շուրջ 2100 մարդ։

Հեղինակները հույս ունեն, որ հետազոտության արդյունքները կօգնեն կատարելագործել պատվաստանյութերը, որպեսզի դրանք ավելի լայն և կանխատեսելի պաշտպանություն ապահովեն անընդհատ փոփոխվող վիրուսից։

«Գրիպի դեմ ամենամյա պատվաստումն այս պահին մնում է մեր լավագույն տարբերակը, մինչ մենք շարունակում ենք մշակել ավելի կանխատեսելի և երկարատև պաշտպանություն ապահովող պատվաստանյութեր»,– հայտարարել է հետազոտության առաջատար հեղինակ, Մերիլենդի համալսարանի բժշկական կենտրոնի բժիշկ-ռեզիդենտ Մեթյու Վոլպերտը։