Հայաստանում յուրաքանչյուր 16-րդ կինը տառապում է կրծքագեղձի քաղցկեղով: Այսպսին են Հայ-ամերիկյան առողջության կենտրոնի ( ՀԱԱԿ) տվյալները, որոնք  հունվարի 15- ին մամլո-ասուլիսի ժամանակ հայտնեց կենտրոնի տնօրեն Խաչանուշ Հակոբյանը:

Ըստ նրա, կենտրոնը օրական ընդունում է 150  հիվանդ, իսկ տարեկան՝ 35000-36000: Կենտրոնի գույության 17 տարիների ընթացքում այն ընդունել է 325 164  հիվանդ, որոնցից 182 831 հետազոտել է կուրծքը, եւ 8000 կանանց մոտ ախտորոշվել է կրծքագեղձի քաղցկեղ: Խ.Հակոբյանը փաստում է, որ  մեծացել է կրծքագեղձի քաղցկեղով հիվանդացությունը, բայց աճել է նաեւ  կենտրոն դիմելիության թիվը, ինչը բնկաչության տեղեկացվածության ապահովման բնագավառում նրանց տարած աշխատանքի արդյունքն է:

Կենտրոնի տնօրենը նաեւ տեղեկացրեց, որ իրենց աշխատակիցները մշտապես ստուգիչ այցեր են կատարում Հայաստանի տարբեր մարզեր:  Կրծքագեղձի քաղցկեղով հիվանդացության ամենաբարձր մակարդակը, ըստ Կենտրոնի տվյալների, գրանցվել է Գեղարքունիքի մարզում:

Ըստ Հակոբյանի,  հայերն ու հրեաները  ամենաշատն են հակված կրքագեղձի քաղցկեղի առաջացմանը մինչեւ 25  տարեկան: Դրա բացատրությունը, ինչպես եւ երեւանյան հիվանդության դեպքում՝ գենետիկ գործոնն է: Կենտրոնի ամենաերիտասարդ հիվանդը, ում ախտորոշվել է կրքագեղձի քաղցկեղ, 16-ամյա աղջիկ է:

Բայց  եւ այնպես, ըստ ճառագայթաբանության բաժնի վարիչ Անի Հակոբյանի, հիմնական տարիքային խումբը ՝ 35-60  տարեկան կանայք են:   Նրանք պետք է տարին մեկ անգամ մամոգրաֆիկ հետազոտություն անցնեն: Մինչեւ  35 տարեկան կանայք կարող են սահմանափակվել սոնոգրաֆիկ հետազոտությամբ:

Կրծքագեղձի ընդհանուր հետազոտությունը (մամոգրաֆիա եւ սոնոգրաֆիա) ՀԱԱԿ –ում արժե 20 000 դրամ ( սոնոգրաֆիան 8000 դրամ): Կենտրոնի ղեկավարը նշեց, որ զարգացած երկրներում այս հետազոտությունն արժե 1000 դոլար, բայց մեզ մոտ գները սահմանվել են՝ հաշվի առնելով բնակչության ֆինանասական հնարավորությունները: Կետնրոնում սահմանված են նաեւ արտոնություններ  բազմազավակ մայրերի, ազատամարտիկների կանանց եւ սոցիալապես անապահով այլ խմբերի համար:

Եթե նախկինում կենտրոնում բաց դռների օր կար, որի ժամանակ կատարվում էր անվճար հետազոտուոթյուն, ապա այսօր,  Խաչանուշ Հակոբյանի խոսքով, նրանց մոտ ամեն օրն է բաց դռների օր. «Այնպես է ստացվել, օր օրական 10-12  հիվանդ մենք անվճար ենք ընդունում»:

«Մեր ժամանակներում մահը կրծքագեղձի քաղցկեղից՝  առնվազն անկրթության հետեւանք է։  Առավել եւս, որ կենտրոնում առկա է 3D սարքավորում, որը թույլ չի տալիս բժիշկներին սխալվել»,- ասաց նա, ավելացնելով, որ պետք է հետեւել առողջությանը եւ, «եթե ընտանիքի մայրը անառողջ է, ապա անառողջ է ողջ ընտանիքը»:  Հաճախ կանայք որպես բժշկի չդիմելու պատճառաբանություն բերում են ֆինանսական գործոնը, բայց  Կենտրոնի հետազոտությունը ցույց է տվել, որ  գերակշռում է հենց  հետազոտության վախը,  բացասական ախտորոշում ստանալու վախը:

«Մեր կարգախոսն է՝ ախտորոշել ուռոցքը, քանի դեռ այն չի շոշափվում:  Չէ որ ժամանակին ախտորոշելով ուռուցքը՝ կարելի է այն շուտ հեռացնել»,- նշեց նա:

[gallery id=6]

Լուսանկարը՝ Արսեն Սարգսյանի